สามีโอนทรัพย์สินก่อนหย่า ตามคืนได้ไหม? สิทธิ์และวิธีการทางกฎหมาย

สามีโอนทรัพย์สินก่อนหย่า ตามคืนได้ไหม? เรียนรู้สิทธิ์ทางกฎหมาย ข้อกำหนด และวิธีการเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนอย่างไม่ชอบด้วยกฎหมายก่อนการหย่า

14 Apr 2026   Administrator   8 ครั้ง

สามีโอนทรัพย์สินก่อนหย่า ตามคืนได้ไหม? — คำถามนี้เป็นประเด็นทางกฎหมายที่พบเห็นได้บ่อยในคดีหย่า โดยเฉพาะเมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งมีพฤติกรรมโอนทรัพย์สินไปยังบุคคลอื่นก่อนยื่นคำร้องขอหย่า เพื่อหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สินระหว่างกัน บทความนี้จะอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับสิทธิ์ทางกฎหมาย ข้อกำหนด และวิธีการเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนก่อนการหย่าในปี 2026 อย่างครบถ้วน

สารบัญ

• การโอนทรัพย์สินก่อนหย่า vs การแบ่งทรัพย์สิน vs การเรียกคืน — ต่างกันตรงไหน?
• เหตุผลที่สามีมักโอนทรัพย์สินก่อนหย่า
• กฎหมายไทยรับมือกับการโอนทรัพย์สินหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สินอย่างไร?
• เงื่อนไขที่ทำให้การโอนทรัพย์สินไม่ชอบด้วยกฎหมาย
• วิธีการเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนก่อนหย่า
• ขั้นตอนการดำเนินคดีทางกฎหมาย
• หลักฐานที่ต้องเตรียมสำหรับการเรียกคืนทรัพย์สิน
• สรุป

หลายคนอาจสับสนระหว่างความหมายของคำสามคำนี้ ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน:

1. การโอนทรัพย์สินก่อนหย่า (Asset Transfer Before Divorce)

หมายถึงการที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งย้ายทรัพย์สินไปไว้ในชื่อของบุคคลที่สาม ไม่ว่าจะเป็นญาติพี่น้อง คู่สมรสใหม่ หรือนิติบุคคลต่างๆ ก่อนที่จะยื่นคำร้องขอหย่าต่อศาล การกระทำนี้มักมีเจตนาเพื่อลดทอนมูลค่าทรัพย์สินที่จะถูกแบ่งและหลีกเลี่ยงไม่ให้คู่สมรสอีกฝ่ายได้รับสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ควรจะได้ตามกฎหมาย

2. การแบ่งทรัพย์สิน (Asset Division)

เป็นกระบวนการทางกฎหมายที่เกิดขึ้นภายหลังจากการหย่าแล้ว โดยศาลจะทำการแบ่งทรัพย์สินที่ยังคงอยู่ในความครอบครองของคู่สมรสทั้งสองฝ่ายตามพระราชบัญญัติคู่ชีวิต พ.ศ. 2562 และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งจะไม่รวมถึงทรัพย์สินที่ถูกโอนไปก่อนหน้านี้แล้ว

3. การเรียกคืนทรัพย์สิน (Asset Recovery)

เป็นกระบวนการทางกฎหมายที่มุ่งเอาทรัพย์สินที่ถูกโอนไปกลับคืนมา โดยต้องพิสูจน์ว่าการโอนดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือเป็นการฉ้อโกง ในกรณีนี้ผู้เสียหายสามารถฟ้องเรียกคืนทรัพย์สินพร้อมดอกเบี้ยและค่าเสียหายได้

สิ่งสำคัญคือการโอนทรัพย์สินก่อนหย่าอาจเข้าข่ายการกระทำที่ผิดกฎหมาย และคู่สมรสที่เสียเปรียบสามารถเรียกคืนทรัพย์สินได้ตามกฎหมาย หากสามารถพิสูจน์เจตนาทุจริตได้

ในทางปฏิบัติ มีเหตุผลหลายประการที่ทำให้คู่สมรสฝ่ายหนึ่งตัดสินใจโอนทรัพย์สินออกไปก่อนที่จะยื่นคำร้องขอหย่า:

• หลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สิน: ต้องการรักษาทรัพย์สินที่สะสมมาตลอดชีวิตคู่ไว้กับตนเองหรือครอบครัวเดิม
• หลีกเลี่ยงหนี้สิน: ในกรณีที่มีหนี้สินร่วมกัน การโอนทรัพย์สินอาจช่วยป้องกันไม่ให้เจ้าหนี้ยึดทรัพย์สิน
• เตรียมพร้อมสำหรับชีวิตใหม่: ต้องการมั่นใจว่าจะมีทรัพย์สินเพียงพอสำหรับการใช้ชีวิตหลังหย่า
• กลัวถูกฟ้องล้มละลาย: ในบางกรณีคู่สมรสอาจกลัวว่าจะถูกฟ้องล้มละลายจึงโอนทรัพย์สินออกไปก่อน
• แยกทรัพย์สินส่วนตัวออกจากส่วนรวม: โดยเฉพาะทรัพย์สินที่ได้มาจากมรดกหรือของขวัญจากครอบครัวเดิม

ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นอย่างไรก็ตาม หากการโอนทรัพย์สินนั้นมีเจตนาทุจริตเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้คู่สมรสได้รับสิทธิ์ในทรัพย์สิน ถือว่าเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและสามารถถูกเพิกถอนได้

กฎหมายไทยมีบทบัญญัติที่คุ้มครองสิทธิ์ของคู่สมรสที่เสียเปรียบอย่างชัดเจน ดังนี้:

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1616

บทบัญญัตินี้ระบุว่า "สินสมรสที่ยังคงมีอยู่และมีอยู่ในระหว่างที่สมรสอยู่ร่วมกันตามกฎหมาย ให้เป็นสินสมรส" ซึ่งหมายความว่าทรัพย์สินที่สะสมระหว่างการสมรสจะต้องถูกแบ่งให้เท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะอยู่ในชื่อของฝ่ายใดก็ตาม

พระราชบัญญัติคู่ชีวิต พ.ศ. 2562

สำหรับคู่ชีวิตที่จดทะเบียนตามกฎหมาย มีสิทธิ์เรียกค่าทดแทนและค่าเสียหายได้ในกรณีที่อีกฝ่ายกระทำการโอนทรัพย์สินโดยเจตนาทุจริตเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้อีกฝ่ายได้รับสิทธิ์

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343

การโอนทรัพย์สินเพื่อฉ้อโกงเจ้าหนี้หรือคู่สมรส ถือเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกง ซึ่งมีโทษจำคุกและค่าปรับตามที่กฎหมายกำหนด

พระราชบัญญัติว่าด้วยนิติกรณ์ที่ดิน พ.ศ. 2522

ในกรณีทรัพย์สินที่เป็นอสังหาริมทรัพย์ (ที่ดิน บ้าน) การโอนกรรมสิทธิ์โดยเจตนาทุจริตสามารถถูกเพิกถอนการโอนได้ตามกฎหมาย

ด้วยกฎหมายเหล่านี้ คู่สมรสที่เสียเปรียบมีสิทธิ์ที่จะเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนไปอย่างไม่ชอบธรรม โดยต้องดำเนินการฟ้องคดีต่อศาลภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

ไม่ใช่ทุกการโอนทรัพย์สินที่จะถูกเพิกถอนได้ การโอนทรัพย์สินจะถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมายและสามารถถูกเพิกถอนได้ ต้องเข้าเงื่อนไขดังต่อไปนี้:

1. การโอนทรัพย์สินเกิดขึ้นก่อนการหย่า

ศาลจะพิจารณาว่าการโอนเกิดขึ้นในช่วงเวลาใด หากเกิดขึ้นไม่นานก่อนการหย่าจะเป็นข้อสันนิษฐานว่ามีเจตนาหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สิน โดยเฉพาะหากเป็นการโอนภายใน 1-3 ปีก่อนยื่นคำร้องหย่า

2. มีเจตนาทุจริต (Fraudulent Intent)

ต้องพิสูจน์ว่าคู่สมรสที่โอนทรัพย์สินมีเจตนาทุจริตเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้คู่สมรสอีกฝ่ายได้รับสิทธิ์ในทรัพย์สิน ซึ่งอาจพิสูจน์ได้จากพฤติกรรมและข้อเท็จจริงต่างๆ เช่น การโอนให้ญาติที่ใกล้ชิด การไม่ได้รับค่าตอบแทน หรือการโอนทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูงเกินไป

3. การโอนไม่มีค่าตอบแทนที่เหมาะสม (Undervalue Transfer)

หากทรัพย์สินถูกโอนในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาดอย่างมาก หรือไม่ได้รับค่าตอบแทนเลย ถือเป็นข้อบ่งชี้สำคัญของการโอนเพื่อหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สิน

4. ผู้รับโอนรู้เห็นเจตนาทุจริต

ในบางกรณี หากบุคคลที่รับโอนทรัพย์สินรู้เห็นเจตนาทุจริตของผู้โอน ผู้รับโอนก็อาจถูกฟ้องร้องร่วมด้วย และอาจต้องร่วมรับผิดในการคืนทรัพย์สิน

5. กระทบสิทธิ์ของคู่สมรสอีกฝ่าย

การโอนทรัพย์สินต้องกระทบสิทธิ์ของคู่สมรสอีกฝ่ายในการได้รับการแบ่งทรัพย์สินตามกฎหมาย หากการโอนไม่กระทบต่อสิทธิ์ดังกล่าว อาจไม่ถือว่าเป็นการโอนที่ผิดกฎหมาย

สำหรับผู้ที่ต้องการเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนไปก่อนหย่า มีวิธีการดำเนินการดังต่อไปนี้:

วิธีที่ 1: การฟ้องคดีเพิกถอนนิติกรณ์สิทธิ์ (Rescission of Transaction)

เป็นการฟ้องคดีต่อศาลเพื่อขอให้เพิกถอนการโอนทรัพย์สินที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยต้องยื่นฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่รู้ว่าตนเองได้รับความเสียหาย (มาตรา 408 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)

วิธีที่ 2: การฟ้องคดีฉ้อโกง (Fraud Claim)

หากสามารถพิสูจน์ได้ว่าการโอนทรัพย์สินเป็นการฉ้อโกงคู่สมรส สามารถฟ้องคดีอาญาฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 และเรียกค่าเสียหายได้ด้วย

วิธีที่ 3: การขอให้ศาลสั่งให้ชำระค่าทดแทน

ในคดีหย่า ศาลมีอำนาจสั่งให้คู่สมรสที่โอนทรัพย์สินชำระค่าทดแทนให้แก่คู่สมรสอีกฝ่าย เป็นจำนวนเท่ากับมูลค่าทรัพย์สินที่ถูกโอนไป

วิธีที่ 4: การใช้บริการนักสืบเอกชน

บริการของเรา สามารถช่วยรวบรวมหลักฐานและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการโอนทรัพย์สิน การย้ายทรัพย์สิน รวมถึงเส้นทางการเงินของคู่สมรสที่ต้องสงสัย เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการฟ้องคดีต่อไป

การดำเนินคดีเพื่อเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนก่อนหย่ามีขั้นตอนดังต่อไปนี้:

ขั้นตอนที่ 1: รวบรวมหลักฐาน

เตรียมเอกสารทางการเงินทั้งหมด ได้แก่ สมุดบัญชีธนาคาร หลักฐานการซื้อขายทรัพย์สิน เอกสารโอนกรรมสิทธิ์ สัญญาซื้อขาย ใบเสร็จรับเงิน และหลักฐานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินที่ถูกโอน

ขั้นตอนที่ 2: ปรึกษาทนายความ

พบกับทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านครอบครัวเพื่อประเมินความเป็นไปได้ของคดี และรับคำแนะนำเกี่ยวกับทางเลือกทางกฎหมายที่เหมาะสม

ขั้นตอนที่ 3: ยื่นฟ้องคดี

ยื่นคำฟ้องต่อศาลแขวงหรือศาลที่ว่าการอำเภอที่มีเขตอำนาจ โดยระบุรายละเอียดของทรัพย์สินที่ถูกโอน วันที่โอน และเหตุผลที่เชื่อว่าการโอนไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ขั้นตอนที่ 4: ดำเนินการสืบพยาน

ศาลจะนัดไต่สวนคดี โดยทั้งโจทก์และจำเลยจะนำสืบพยานและแสดงข้อเท็จจริงต่อศาล ซึ่งอาจใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะมีคำพิพากษา

ขั้นตอนที่ 5: รอคำพิพากษา

หากศาลเห็นว่าการโอนทรัพย์สินไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลจะมีคำพิพากษาเพิกถอนการโอนและสั่งให้คืนทรัพย์สินหรือชำระค่าทดแทน

ขั้นตอนที่ 6:บังคับตามคำพิพากษา

หากจำเลยไม่ยอมปฏิบัติตามคำพิพากษา โจทก์สามารถยึดทรัพย์สินหรืออายัดทรัพย์สินเพื่อบังคับตามคำพิพากษาได้

การเรียกคืนทรัพย์สินที่ถูกโอนก่อนหย่า ผู้ฟ้องคดีต้องเตรียมหลักฐานดังต่อไปนี้:

• หลักฐานความเป็นเจ้าของร่วม: เอกสารแสดงว่าทรัพย์สินที่ถูกโอนเป็นทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างการสมรสหรือเป็นสินสมรส
• เอกสารการโอนทรัพย์สิน: สำเนาสัญญาโอน หนังสือรับรองการโอน หรือเอกสารอื่นที่แสดงรายละเอียดการโอน
• หลักฐานการเงิน: สมุดบัญชีธนาคาร ใบแจ้งยอดบัญชี หลักฐานการโอนเงิน ซึ่งจะช่วยแสดงเส้นทางการเงินและความเชื่อมโยงระหว่างทรัพย์สินต้นทางและปลายทาง
• พยานบุคคล: คำให้การของบุคคลที่รู้เห็นการโอนทรัพย์สิน เช่น พี่น้อง ญาติ หรือเพื่อนร่วมงาน
• หลักฐานเจตนาทุจริต: ข้อความ อีเมล ไลน์ หรือหลักฐานอื่นที่แสดงว่าคู่สมรสมีเจตนาหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สิน
• การประเมินมูลค่าทรัพย์สิน: รายงานการประเมินมูลค่าทรัพย์สิน เพื่อแสดงว่าทรัพย์สินถูกโอนในราคาที่ต่ำกว่าความเป็นจริง
• หลักฐานการดำเนินชีวิต: แสดงว่าคู่สมรสยังคงใช้ทรัพย์สินที่ถูกโอนเป็นปกติ แม้กรรมสิทธิ์จะอยู่ในชื่อบุคคลอื่นแล้ว

ในบางกรณี การสืบหาทรัพย์สินอาจต้องอาศัยความเชี่ยวชาญของนักสืบเอกชนเพื่อติดตามเส้นทางการโอนทรัพย์สินและรวบรวมหลักฐานที่ซ่อนเร้น ซึ่งเป็นบริการที่เรามีความเชี่ยวชาญในการดำเนินการ

สรุป

สามีโอนทรัพย์สินก่อนหย่า ตามคืนได้ไหม? — คำตอบคือ ได้ หากสามารถพิสูจน์ว่าการโอนทรัพย์สินนั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีเจตนาทุจริตเพื่อหลีกเลี่ยงการแบ่งทรัพย์สิน และผู้รับโอนรู้เห็นเจตนาดังกล่าว

ข้อสำคัญที่ต้องจำคือ ผู้ที่ต้องการเรียกคืนทรัพย์สินต้องรวบรวมหลักฐานให้ครบถ้วนและดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเป็นระบบ โดยควรปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญและใช้บริการนักสืบเอกชนเพื่อรวบรวมหลักฐานที่จำเป็น เพื่อให้มั่นใจว่าจะได้รับความยุติธรรมและสิทธิ์ในทรัพย์สินที่พึงได้ตามกฎหมาย

ต้องการความช่วยเหลือ?

หากคุณต้องการจ้างนักสืบเอกชน หรือต้องการปรึกษาเรื่องส่วนตัว ติดต่อเราได้ตลอด 24 ชั่วโมง